Page 46 - Geleceğin İnşası Eğitim 2002-2024
P. 46

Okul öncesi eğitimine katılım oranlarında 2002/2003 eğitim öğretim yılından itibaren önemli değişimler         Tablo 2. Yıllara göre okullaşma oranları (ISCED 1-2)
            görülmektedir.  5  yaş  grubu  ele  alındığında  okullaşma  oranlarında  dikkate  değer  bir  artış  yaşanmış
                                                                                                                                                        BRÜT                                  NET
            hem net hem de brüt okullaşma oranlarında bu eğilim kendini göstermiştir. 2002/2003 eğitim öğretim               Öğretim Yılı
                                                                                                                                                      İlköğretim                                                                                                                              İlköğretim
            yılında %11,7 olan net okullaşma oranı, 2023/2024 dönemine gelindiğinde %84,26 seviyesine ulaşması
                                                                                                                                           Toplam       Erkek       Kadın       Toplam       Erkek        Kadın
            okul  öncesi  eğitimin  bu  yaş  grubunda  yaygınlaştığını  göstermektedir.  Bu  ciddi  yükselişin  ardında,
                                                                                                                              2002/’03      96,49       100,89       91,91       90,98        94,49       87,34
            Millî  Eğitim  Bakanlığı’nın  eğitim  politikalarında  ve  yatırımlarında  okul  öncesi  eğitime  verdiği  önem
                                                                                                                              2003/’04      96,30       100,31       92,14       90,21        93,41       86,89
            yatmaktadır.  Burada  bir  diğer  dikkate  değer  husus  ise  Türkiye’de  henüz  okul  öncesi  eğitim  zorunlu
                                                                                                                              2004/’05      95,74       99,48        91,85       89,66        92,58       86,63
            eğitim kapsamında değildir, ancak hem MEB’in öncelik alanlarından biri olması hem de ailelerin okul
                                                                                                                              2005/’06      95,59       98,83        92,24       89,77        92,29       87,16
            öncesi eğitimin öneminin farkında olması okul öncesi okullaşma oranlarındaki bu anlamlı artışın ortaya
                                                                                                                              2006/’07      96,34       99,21        93,37       90,13        92,25       87,93
            çıkmasında etkili olmuştur. Öte yandan, yalnızca 5 yaş grubunda değil 3-5 yaş ve 4-5 yaş gruplarında da
                                                                                                                              2007/’08     104,54       106,41      102,57       97,37        98,53       96,14
            benzer bir artış eğilimi gözlemlenmektedir, fakat bu gruplarda artış kademeli şekilde gelişmiştir. 3-5 yaş
                                                                                                                                                                     102,71
                                                                                                                              2008/’09     103,84       104,91      105,88       96,49        96,99       95,97
            grubunda net okullaşma oranı 2009/2010 döneminde %26,92 iken 2023/2024’te %51,89’a yükselmiştir.
        SAYILARLA EĞİTİM  2023/2024 yılında %64,04 seviyesine yükselmiştir. 2020/2021 yılları arasında meydana gelen pandemi   2010/’11    108,42       107,36      108,65       98,80        98,59       98,56
                                                                                                                                                                                              98,47
                                                                                                                                           106,48
                                                                                                                                                                                 98,17
                                                                                                                                                        107,05
                                                                                                                                                                                                          97,84
                                                                                                                              2009/’10
            Benzer bir eğilim 4-5 yaş grubu için de geçerlidir.  2002/2002 yılında %11,7 olan net okullaşma oranı
                                                                                                                                                                                 98,41
                                                                                                                                                                                                          98,22
                                                                                                                                            107,58
                                                                                                                                                                     107,81
                                                                                                                                                        108,21
                                                                                                                              2011/’12
                                                                                                                                                                                              98,77
                                                                                                                                                                                 98,67
            nedeniyle okul öncesi okullaşma oranlarında kısa vadeli bir düşüş meydana gelse de sonraki yıllarda hızlı
                                                                                                                                            107,58
                                                                                                                                                        106,67
                                                                                                                                                                                                          98,71
                                                                                                                                                                                              98,88
                                                                                                                              2012/’13
                                                                                                                                                                    108,54
            bir toparlanma ivmesi yakalanmış ve okullaşma oranları yeniden önceki seviyelerin üzerine çıkmıştır.
                                                                                                                                                                                 99,31
                                                                                                                                                                                              99,39
                                                                                                                                                                     111,61
                                                                                                                                            110,36
                                                                                                                                                        109,18
                                                                                                                              2013/’14
                                                                                                                                                                                                          99,23
            Cinsiyet  bazında  veriler  incelendiğinde  ise  erkek  ve  kız  çocukları  arasındaki  okullaşma  oranlarının
            birbirine  yakın  seyrettiği  görülmektedir.  Ancak  bazı  yıllarda  erkek  çocukların  okullaşma  oranlarının    2014/’15      103,97      103,07      104,93       97,10        97,08        97,12
                                                                                                                              2015/’16     102,95       102,03      103,92       96,44        96,34       96,54
            kız çocuklarına göre daha yüksek olduğu, son yıllarda ise cinsiyete dayalı bu farkın daha da azaldığını
                                                                                                                              2016/’17      100,73      100,29       101,18      96,51        96,39       96,63
            söylemek mümkündür. Örneğin, 2023/2024 eğitim yılında 5 yaş grubundaki erkeklerin net okullaşma
                                                                                                                              2017/’18      99,74       99,33        100,18      96,12        95,99       96,25
            oranı %84,52 iken kız çocuklarında bu oran %83,99 olarak kaydedilmiştir. Bu veriler, MEB’in okul öncesi
                                                                                                                              2018/’19      99,40       99,02        99,80       96,05        95,92       96,18
            eğitime erişimde cinsiyetler arasındaki farklılıkları büyük oranda azalttığını göstermektedir. Sonuç olarak
    44                                                                                                                        2019/’20      101,71      101,19      102,25       97,69        97,60       97,79          45
            bu veriler, Türkiye’de okul öncesi eğitime yönelik politika reformlarının ve kaynak yatırımlarının etkili
                                                                                                                              2020/’21      96,74       96,50        97,00       93,93        94,04       93,81
            olduğunu  ve  özellikle  5  yaş  grubunda  yüksekokullaşma  oranlarına  ulaşılması  Türkiye’nin  okul  öncesi
                                                                                                                              2021/’22      96,41       96,27        96,55       94,34        94,43       94,25
            eğitime erişim hedefine yönelik önemli bir mesafe kat ettiğini ortaya koymaktadır. ISCED 1-2 baz alınarak
                                                                                                                              2022/’23      98,39       98,08        98,73       95,29        95,32       95,25
            yıllara göre okullaşma oranı Tablo 2’de verilmiştir.
                                                                                                                              2023/’24      98,89       98,60        99,20       95,65        95,68       95,62
                                                                                                                           Kaynak: (MEB, 2024)
                                                                                                                              Tablo 2, 2002 ile 2024 yılları arasında ilköğretim kademesindeki brüt ve net okullaşma oranlarının yıllık
                                                                                                                           bazda değişimini göstermektedir. Veriler incelendiğinde sayılar son yirmi iki yılda Türkiye’de ilköğretime
                                                                                                                           erişimin  arttığını  ve  kız/erkek  öğrenci  arasındaki  farkların  azaldığını  ortaya  koymaktadır.  2007/2008
                                                                                                                           eğitim  öğretim  yılından  itibaren  brüt  okullaşma  oranının  %100’ün  üzerinde  olması  dikkat  çekicidir.
                                                                                                                           2011/2012 ve 2013/2014 yılları brüt okullaşma oranları bakımından sayıların zirveye ulaştığı yıllar olarak
                                                                                                                           kaydedilmiştir.  Sırasıyla  brüt  okullaşma  oranları  %108,42  ve  %110,36’tır.  2002/2003  eğitim  öğretim
                                                                                                                           yılında  %90,98  olan  net  okullaşma  oranı  ise  2023/2024  dönemine  gelindiğinde  %95,65  seviyesine
   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51